„რაც უფრო გვიახლოვდება სამი ლიდერის – აშშ-ის, ჩინეთისა და რუსეთის პრეზიდენტების შეხვედრა, მით უფრო აქტიურდება საუბრები რუსეთ-უკრაინის საბრძოლო მოქმედებების შეჩერების შესახებ შეთანხმების ხელმოწერაზე,“ – წერს სოციალურ ქსელში პარტია „ხალხის ძალის“ წევრი დავით ქართველიშვილი.
მისი თქმით, რუსეთ უკრაინის ომის შესაძლო დასრულების მთავარი ინტრიგა ის კი არ არის, ვინ დათანხმდება პირველი ამ ზავს, არამედ ის, ვინ შეძლებს ამ პაუზიდან ყველაზე მეტი სარგებლის მიღებას, სანამ დანარჩენები ომის შედეგების საფასურს გადაიხდიან.
ქართველიშვილი აღნიშნავს, რომ ზარბაზნები შეიძლება გაჩუმდეს, მაგრამ უკრაინისთვის ბრძოლა გაგრძელდება მოლაპარაკებების მაგიდასთან – ეკონომიკაში, დიპლომატიასა და შეიარაღების შეჯიბრში.
„რაც უფრო გვიახლოვდება სამი ლიდერის – აშშ-ის, ჩინეთისა და რუსეთის პრეზიდენტების შეხვედრა, მით უფრო აქტიურდება საუბრები რუსეთ-უკრაინის საბრძოლო მოქმედებების შეჩერების შესახებ შეთანხმების ხელმოწერაზე.
ამას უკვე არც უკრაინის პრეზიდენტი უარყოფს და არც რუსეთის. თუმცა არსებობს უამრავი სკეპტიკური მოსაზრებაც, ამიტომ, უკრაინის გარდა, ჩამოვთვალოთ ის ოთხი ძირითადი აქტორი, რომელსაც ამ პროცესებთან გააჩნია საკუთარი სასიცოცხლო ინტერესები – შედის თუ არა მათ ინტერესებში უკრაინისთვის გაწერილი „კორეული სცენარი“.
დიდ პოლიტიკაში ერთი მარტივი წესია: სანამ ზოგი დაღუპულებს ითვლის, სხვები – ფულს, იარაღსა და მომავალ სარგებელს. ადრე თუ გვიან კი დგება მომენტი, როდესაც მოწინააღმდეგეებსაც კი ერთი და იმავეს სურვილი უჩნდებათ, თუმცა თითოეული მათგანი საკუთარ მიზანს მისდევს.
როგორც ჩანს, რუსეთ-უკრაინის ომი სწორედ ასეთ გარდამტეხ ეტაპს უახლოვდება. მოსკოვს სურს, სამხედრო მოქმედებებით მიღწეული შედეგები განამტკიცოს. კიევი ცდილობს, სისხლისღვრის შეჩერების შესაძლებლობა მოიპოვოს ისე, რომ ტერიტორიების დაკარგვა იურიდიულად არ აღიაროს. ბრიუსელი დაინტერესებულია ხარჯების შემცირებითა და უკრაინის სტრატეგიულ პარტნიორად შენარჩუნებით. ვაშინგტონში კი არსებობენ გავლენიანი წრეები, რომლებსაც ყურადღებისა და რესურსების სხვა მიმართულებებზე გადატანა სჭირდებათ.
რუსეთისთვის, ფრონტის დღევანდელი ხაზის გასწვრივ კონფლიქტის გაყინვა ძვირადღირებული ომის შეჩერებისა და დაკავებულ ტერიტორიებზე ფაქტობრივი კონტროლის შენარჩუნების შესაძლებლობაა.
მოსკოვს სჭირდება არა უბრალოდ პაუზა და ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ ლამაზი განცხადება, არამედ შეთანხმება, რომელიც სამხედრო შედეგებს განამტკიცებს და უკრაინას არ მისცემს საშუალებას, ეს შესვენება ახალი რაუნდისთვის მოსამზადებლად გამოიყენოს.
კიევისთვის ვითარება საპირისპიროდ გამოიყურება: ცეცხლის შეწყვეტა ქვეყანას ადამიანური რესურსის გადარჩენის, ინფრასტრუქტურის აღდგენისა და ეკონომიკის ამოსუნთქვის შესაძლებლობას მისცემდა. მაგრამ ჯარების იქ გაჩერება, სადაც ისინი დღეს დგანან, სულაც არ ნიშნავს რუსეთის კონტროლის ქვეშ მყოფი ტერიტორიების რუსეთის საკუთრებად აღიარებას.
უკრაინა შეეცდება, დასავლეთისგან უსაფრთხოების გარანტიები მიიღოს და, ამავე დროს, დაკარგულ ტერიტორიებზე იურიდიული პრეტენზიები შეინარჩუნოს. აქ კი მთავარი კითხვა ჩნდება: ვინ იძლევა გარანტიას, რომ რამდენიმე წლის შემდეგ გაყინული კონფლიქტი ახალი ძალით არ იფეთქებს?
ევროპაც დაინტერესებულია საბრძოლო მოქმედებების შეჩერებით, თუმცა საკუთარ ინტერესებს საერთაშორისო სამართლისა და ტერიტორიული მთლიანობის დაცვის ფორმულირებებში ახვევს. სამხედრო დახმარება ფული ღირს, ეკონომიკური შედეგების საფასურს ევროპელი მოქალაქეები იხდიან, ამომრჩევლის მოთმინებას კი საზღვარი აქვს. ამასთან, ბრიუსელს არ სურს, რომ ცეცხლის შეწყვეტა რუსეთის გამარჯვებად და საზღვრების ძალით შეცვლის უფლების აღიარებად იქცეს.
საკუთარი გათვლები აქვს ოფიციალურ ვაშინგტონსაც და „დიპ სთეიტსაც“, თუმცა მათი ერთიან ორგანიზაციად წარმოდგენა, რომელსაც საერთო გეგმა აქვს, შეცდომა იქნებოდა.
ამერიკული ისტებლიშმენტის ერთ ნაწილს შესაძლოა უკრაინის მიმართულებით ხარჯების შემცირება და რესურსების სხვა სტრატეგიულ ამოცანებზე გადატანა აწყობდეს. სხვები კი შიშობენ, რომ პაუზა რუსეთს ძალების აღდგენის საშუალებას მისცემს. მიუხედავად ამისა, ზოგიერთი გავლენიანი მოთამაშისთვის კონფლიქტის გაყინვა მართლაც შეიძლება ხელსაყრელი გამოსავალი აღმოჩნდეს: უკრაინა დასავლეთის დახმარებაზე დამოკიდებულებას შეინარჩუნებს, რუსეთი ტერიტორიების საერთაშორისო აღიარებას ავტომატურად ვერ მიიღებს, აშშ კი სხვა მიმართულებებისთვის რესურსებს გაათავისუფლებს.
სწორედ აქ იკვეთება ამ მთავარი აქტორების ინტერესების ძირითადი თანხვედრა: ოთხივე მხარე შეიძლება დაინტერესებული აღმოჩნდეს დღევანდელი სისხლისღვრის შეჩერებით, მაგრამ თითოეულს ამის სანაცვლოდ საკუთარი სარგებლის მიღება სურს.
მოსკოვს ფაქტობრივი ტერიტორიული მონაპოვრის განმტკიცება სჭირდება, კიევს – სახელმწიფოსა და არმიის შენარჩუნება, ევროკავშირს – ხარჯების შემცირება, ვაშინგტონს კი – სხვა ამოცანებისთვის მოქმედების თავისუფლება. ეს ჯერ კიდევ არ არის ერთიანი გეგმა და არც ფარული გარიგების მტკიცებულება; ეს პოლიტიკური გათვლების ობიექტური თანხვედრაა.
თუმცა ცეცხლის შეწყვეტა თავისთავად ვერ გადაწყვეტს ვერც ტერიტორიულ საკითხს, ვერც უსაფრთხოების გარანტიებზე დავას და ვერც სანქციების მომავალს. თუ მხარეები ფრონტის დღევანდელ ხაზზე უბრალოდ გაჩერდებიან, შეინარჩუნებენ ურთიერთმტრობას და მომდევნო შეტაკებისთვის მზადებას გააგრძელებენ, ეს მშვიდობა კი არა, შეიარაღებული პაუზა იქნება. ზარბაზნები შეიძლება გაჩუმდეს, მაგრამ უკრაინისთვის ბრძოლა გაგრძელდება – უკვე მოლაპარაკებების მაგიდასთან, ეკონომიკაში, დიპლომატიასა და შეიარაღების შეჯიბრში.
მთავარი ინტრიგა კი ის აღარ იქნება, ვინ დათანხმდება პირველი ამ ზავს, არამედ ის, ვინ შეძლებს ამ პაუზიდან ყველაზე მეტი სარგებლის მიღებას, სანამ დანარჩენები ომის შედეგების საფასურს გადაიხდიან,“ – წერს დავით ქართველიშვილი.